Rijbewijs: wat mag je besturen en trekken
Per rijbewijscategorie: welk voertuig je mag besturen en welke aanhanger je erachter mag hebben.
| Cat. | Voertuig | Aanhanger |
|---|---|---|
| B | tot 3.500 kg, ten hoogste 8 passagiers | tot 750 kg; zwaarder mag als de combinatie onder 3.500 kg blijft |
| 96 | B met zware aanhanger | combinatie tot 4.250 kg |
| BE | als B | tot 3.500 kg |
| C1 | 3.500 tot 7.500 kg | tot 750 kg |
| C1E | als C1 | zwaarder dan 750 kg; combinatie tot 12.000 kg |
| C | meer dan 3.500 kg | tot 750 kg |
| CE | als C | zwaarder dan 750 kg, geen bovengrens |
| D1 | 9 tot en met 16 zitplaatsen, tot 8 m lang | tot 750 kg |
| D1E | als D1 | zwaarder dan 750 kg |
| D | meer dan 8 zitplaatsen | tot 750 kg |
| DE | als D | zwaarder dan 750 kg |
| T | trekker of MMBS met aanhangwagen |
Zitplaatsen bij D1 en D tellen zonder de bestuurder. Bij B gaat het om ten hoogste 8 passagiers naast de bestuurder.
Sinds 1 juli 2025 mag je met rijbewijs B ook een voertuig tot 4.250 kg besturen dat niet uitsluitend op benzine of diesel rijdt, mits je het rijbewijs ten minste twee jaar hebt, binnen Nederland rijdt en geen aanhanger trekt.
Rijbewijs B tot 4.250 kg
de vrijstelling voor voertuigen op alternatieve brandstof
Sinds 1 juli 2025 mag met rijbewijs B ook een voertuig van 3.501 tot en met 4.250 kg worden bestuurd, als dat op een alternatieve brandstof rijdt. Het is een Nederlandse vrijstelling van de C-plicht; over de grens geldt hij niet.
| Voorwaarde | Wat er precies staat |
|---|---|
| Het voertuig | toegestane maximummassa 3.501 tot en met 4.250 kg, zoals vastgelegd in de typegoedkeuring en het kentekenregister |
| De aandrijving | het voertuig rijdt geheel of voor een deel op een alternatieve brandstof |
| Aanhangwagen | er mag niets achter — ook geen lichte aanhanger |
| De bestuurder | rijbewijs B, ten minste twee jaar geleden voor de eerste keer afgegeven |
| Het gebied | alleen binnen Nederland |
Wat telt als alternatieve brandstof
Elektriciteit (maar niet de gewone hybride, HEV; een plug-inhybride telt wél mee), waterstof, aardgas (CNG of LNG), LPG, en mechanische energie uit bijvoorbeeld afvalwarmte. Rijdt het voertuig volledig op benzine of diesel, dan blijft rijbewijs C1 of C nodig.
Die is niet wettelijk verplicht. Overheid en branche hebben in een convenant afgesproken dat wie geen C of C1 heeft eerst zo'n cursus doet. Uitgezonderd: onderhoud en reparatie, korte verhuur (tot 72 uur, hoogstens vier keer per jaar) en contractvervoer.
De tachograafvrijstelling die hierbij hoort geldt alleen voor volledig elektrische voertuigen, brandstofcel daaronder begrepen, van 3.501 tot en met 4.250 kg, binnen 100 km van de vestigingsplaats en binnen Nederland. Voor gas of LPG geldt zij dus niet. Zie Tachograaf: soorten en plicht en Vrijstellingen die voor een rijschool tellen.
Code 95 hangt aan C1(E), C(E), D1(E) en D(E). Wie dit voertuig op rijbewijs B mag besturen, heeft er dus ook geen code 95 voor nodig. Zie Code 95: wanneer verplicht.
Wat mag je trekken — in beeld
dezelfde regels als bij Rijbewijs: wat mag je besturen en trekken, maar dan getekend
Wat mag je besturen en wat mag je trekken
Goederen
Personen
De zitplaatsen tellen zonder de bestuurder. Bij B gaat het om ten hoogste acht passagiers naast de bestuurder.
De aanhangwagen op de tekening staat voor de toegestane maximummassa van de aanhangwagen, dus inclusief het laadvermogen.
Rijbewijs: minimumleeftijden
Vanaf welke leeftijd je per categorie mag rijden, met en zonder code 95.
Vanaf welke leeftijd
zonder getuigschrift van vakbekwaamheid
Met code 95 mag het eerder
Bus van 18 tot 20 jaar: alleen in het Europese deel van Nederland, en alleen zonder passagiers of op een geregelde dienst met een traject van ten hoogste 50 km. Van 20 tot 21 jaar vervalt de 50 km-grens.
Wat vaak door elkaar loopt
- Zonder getuigschrift van vakbekwaamheid is D en DE 24 jaar. Mét code 95 is het 21 jaar, en in het Europese deel van Nederland al vanaf 18, met beperkingen die op je twintigste en eenentwintigste stap voor stap vervallen.
- Bij B mag het examen vanaf 17 jaar. Tot de achttiende verjaardag rijd je met een begeleider.
- C1 en C1E zijn 18 jaar, ook zonder code 95.
Rijbewijs: geldigheid en keuring
Hoe lang een rijbewijs geldig is, waar de vervaldatums staan en wanneer het CBR keurt.
Voorkant
Veld 4b is de datum van het document. Kolom 11 op de achterkant is de datum per categorie — en code 95 heeft daar een eigen regel met een eigen datum.
Achterkant
| 9 cat. | 10 vanaf | 11 tot | 12 beperkingen en codes |
|---|---|---|---|
| C | 12-03-2024 | 12-03-2029 | 95 · 01.06 |
| CE | 12-03-2024 | 12-03-2029 | 95 |
| D | 10-09-2025 | 10-09-2030 | 95 · 78 |
Een code in kolom 12 hoort bij die ene categorie. Staat een code onderaan op een losse regel, dan geldt hij voor alle categorieën.
Veld 4b geldt voor het document; kolom 11 op de achterkant geldt per categorie.
| Situatie | Geldig |
|---|---|
| A, B, BE, AM, T | 10 jaar |
| C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE | 5 jaar, op elke leeftijd |
| A, B, BE, AM, T: aanvraag tussen 65 en 70 jaar | tot de 75e verjaardag |
| A, B, BE, AM, T: aanvraag vanaf 70 jaar | 5 jaar |
| Beperking om medische reden | 1 tot 10 jaar |
Wanneer beoordeelt het CBR de rijgeschiktheid
- Bij elk rijexamen, behalve AM.
- Vanaf 75 jaar bij elke verlenging.
- Bij aanvraag, vernieuwing én verlenging van een groot rijbewijs.
- Bij een rijbewijs met beperkte geldigheid om medische reden.
- Na een ongeval of aanhouding, als de politie twijfelt.
De route is: gezondheidsverklaring via mijn.cbr.nl, zo nodig een medisch onderzoek, zo nodig een rijtest. Vul de verklaring in vier maanden voordat het rijbewijs verloopt.
Codes op het rijbewijs (1)
gezondheid en aanpassingen aan het voertuig
| Code | Betekenis |
|---|---|
| 01 | correctie of bescherming van het gezichtsvermogen — 01.01 bril · 01.02 contactlenzen · 01.05 ooglap · 01.06 bril of contactlenzen · 01.07 specifiek hulpmiddel |
| 02 | gehoorprothese of hulpmiddel voor communicatie |
| 03 | prothese of orthese van de ledematen — 03.01 arm · 03.02 been |
| 10 | aangepaste versnellingsbak — 10.02 automatische keuze van de versnelling |
| 15 | aangepaste koppeling |
| 20 | aangepaste remsystemen |
| 25 | aangepaste acceleratiesystemen |
| 31 | aangepaste pedalen en pedaalbescherming |
| 32 / 33 | gecombineerde bediening van rem, gas en besturing |
| 35 | aangepaste bedieningsorganen |
| 40 | aangepaste stuurinrichting |
| 42 | aangepast zicht naar achteren en opzij |
| 43 | aangepaste bestuurdersstoel |
| 44 | aanpassingen van het motorrijwiel |
| 45 | motorrijwiel uitsluitend met zijspan |
| 46 | alleen driewielers |
| 47 | alleen voertuigen met meer dan twee wielen die niet in evenwicht hoeven te worden gehouden |
| 50 | alleen het voertuig met dit voertuigidentificatienummer |
Code 10.02 is de automaat om medische reden. Code 78 is de automaat als gevolg van het examen. Die twee worden vaak door elkaar gehaald.
Codes op het rijbewijs (2)
beperkt gebruik en administratief
| Code | Betekenis |
|---|---|
| 61 | alleen rijden bij daglicht |
| 62 | alleen binnen een straal van … km, of binnen stad of regio |
| 63 | alleen rijden zonder passagiers |
| 64 | ten hoogste … km per uur |
| 65 | alleen in gezelschap van een houder van ten minste dezelfde categorie |
| 66 | rijden zonder aanhangwagen |
| 67 | rijden op de snelweg niet toegestaan |
| 68 | alcohol niet toegestaan |
| 69 | alleen met een alcoholslot volgens EN 50436 |
| 70 | ingewisseld voor rijbewijs nummer … |
| 71 | duplicaat van rijbewijs nummer … |
| 73 | alleen vierwielige motorvoertuigen van categorie B1 |
| 78 | alleen voertuigen met automatische schakeling |
| 79 | alleen voertuigen volgens specificatie — 79.06 BE met aanhanger zwaarder dan 3.500 kg |
| 80 | A-rijbewijs onder de 24 jaar: alleen driewielige motorrijwielen |
| 81 | A-rijbewijs onder de 21 jaar: alleen tweewielige motorrijwielen |
| 95 | vakbekwaamheid, geldig tot … |
| 96 | voertuig van categorie B met aanhanger zwaarder dan 750 kg |
| 97 | niet bevoegd voor een C1 die onder de tachograafverordening valt |
| 100 | alleen tijdens privégebruik |
| 101 | privé, en beroepsmatig ten hoogste vier uur per dag — niet voor personenvervoer of rijonderricht |
| 105 | privé en beroepsmatig — niet voor personenvervoer of rijonderricht |
De oude 05-reeks voor beperkt gebruik bestaat niet meer; die is vervangen door de codes 61 tot en met 69.