Moet er een tachograaf in?
Niet elke auto heeft een tachograaf nodig. Loop de vragen van boven naar beneden. Bij het eerste Ja ben je klaar: dan moet hij erin, tenzij er een vrijstelling geldt (verderop op deze pagina).
De route
Vervoer je personen met een bus?
Een bus die is ingericht voor meer dan 9 personen, de bestuurder meegeteld. Dus meer dan 8 passagiers.
Vervoer je goederen met meer dan 3.500 kg?
Kijk naar de toegestane maximummassa (op het kenteken), en tel een aanhangwagen of oplegger mee.
Tussen 2.500 en 3.500 kg, en naar het buitenland of cabotage?
Sinds 1 juli 2026 geldt de plicht ook voor bestelauto's (en auto met aanhanger) boven 2.500 kg, maar alleen bij vervoer over de grens of cabotage.
Eigen vervoer of beroepsvervoer?
Alle vrijstellingen
Vrijstellingen in heel EuropaEU, plus Noorwegen, IJsland, Zwitserland en Liechtenstein
Vrijstellingen alleen in Nederlandover de grens gelden ze niet
Twijfel je?
- Een vrijstelling geldt alleen als alle voorwaarden kloppen: de massa, de afstand, het soort werk.
- De Nederlandse vrijstellingen gelden alleen in Nederland. Ga je de grens over, dan geldt de Nederlandse vrijstelling niet meer. Ga uit van de Europese lijst.
- Bij een controle moet jij of je baas kunnen laten zien waarom je vrijgesteld bent. Kijk bij twijfel op de lijsten van de ILT (ilent.nl).
Smart tachograaf 2: VDO DTCO 4.1
Kaart erin, de goede activiteit, kaart eruit, printen en de meldingen.
Zo werk je met de tachograaf. Stap voor stap. Doe alles terwijl de auto stilstaat.
De knoppen
Begin van je dag: kaart erin
- Zet het contact aan. Houd 1 2 tellen vast. De lade komt naar buiten.
- Leg je kaart erin: chip naar boven, pijl naar voren. Duw de lade dicht.
- Je ziet je naam en wanneer je kaart er voor het laatst uit ging. Wacht even.
- De vraag komt: toevoegen? (iets aanvullen over de tijd dat je kaart eruit was). Kies ▲▼ Ja en druk OK.
- Had je al die tijd rust? Kies het bedje en druk OK. Druk dan OK tot de tijd van nu er staat.Heb je in die tijd wél gewerkt? Kies dan eerst het goede plaatje en zet de eindtijd erbij. Weet je het niet zeker? Vraag het je docent of je baas.
- Kies het land waar je begint (voor Nederland: NL). Druk OK.
- Bevestigen? Kies Ja en druk OK.
- Op het scherm staat nu dat je kunt rijden. Druk 1 kort tot je de hamers ziet: je doet nu je vertrekcontrole.
Wat doe je nu? Kies het goede plaatje
Druk 1 kort, steeds opnieuw, tot het goede plaatje er staat. Dat kan alleen als je stilstaat.
Einde van je dag: kaart eruit
- Sta stil. Zet je activiteit op het bedje .
- Houd 1 2 tellen vast.
- Kies het land waar je nu bent (het eindland). Druk OK. Doe dit binnen 1 minuut, anders gaat de lade niet open.
- Soms vraagt hij of je een dagprint wilt. Doe dat als je baas het vraagt.
- Wacht tot de balk vol is. Pak je kaart. Duw de lade dicht.
Laden of lossen invoeren
Doe dit op de plek waar je laadt of lost, als je stilstaat. De tachograaf zet er zelf de plek (positie) en de tijd bij.
- Druk OK: het menu gaat open.
- Ga met ▼ naar Invoer voertuig. Druk OK.
- Kies Laden/lossen. Druk OK.
- Kies: laden, lossen of laden én lossen. Druk OK.
Een dagprint maken (24 uur)
- Sta stil, je kaart zit erin. Druk OK.
- Kies Afdrukken bestuurder 1. Druk OK.
- Kies 24h dagwaarde. Druk OK.
- Kies de dag. Druk OK.
- Vraag UTC-tijd? Kies Nee voor de tijd die je op je horloge ziet. Druk OK.
- Wacht tot de print klaar is. Scheur hem af langs de rand.
De meest gewone meldingen
| Wat zie je? | Wat betekent het? | Wat doe je? |
|---|---|---|
| Koffiekopje met 4h15 | Over een kwartier moet je pauzeren. | Zoek een goede plek om te stoppen. Druk OK om de melding weg te halen. |
| Koffiekopje met 4h30 | Je hebt 4,5 uur gereden. Pauze! | Stop zo snel als het veilig kan. Zet hem op het bedje . Neem 45 minuten pauze (of 15 + 30). |
| Kaart reinigen of kaartfout | Hij kan je kaart niet goed lezen. | Kaart eruit. Maak de chip schoon met een zachte, droge doek. Kaart opnieuw erin. |
| Geen papier | De printrol is op. | Nieuwe rol erin (zie 7). Daarna de print opnieuw starten. |
| Uitwerpen niet mogelijk | De kaart kan nu niet uit. | Sta stil, zet het contact aan en wacht tot hij klaar is met lezen. Probeer het dan opnieuw. |
| Snelheid te hoog | Je reed langer dan 1 minuut te hard. | Gas los. Het wordt bewaard en een controleur kan het zien. |
| Rijden zonder geldige kaart | Je rijdt zonder kaart, of met een kaart die niet goed is. | Stop zo snel als het veilig kan en steek je eigen kaart erin. |
| Melding dat je kaart bijna verloopt | Je kaart is straks niet meer geldig. | Vraag op tijd een nieuwe aan bij het Kiwa Register. Dat duurt even. |
| Melding over GNSS, tijd of sensor | Er is iets mis met de satelliet, de klok of de sensor. | Druk OK. Vertel het je baas. Komt het vaker? Dan moet de werkplaats ernaar kijken. |
Papier op? Nieuwe rol erin
Druk op de klep van de printer: de printerlade komt naar buiten. Leg de nieuwe rol erin, zoals het plaatje in de lade laat zien. Duw de lade dicht. Gebruik alleen goedgekeurd papier voor deze tachograaf. Zie je een gekleurde streep op de print? Dan is de rol bijna op.
Gaat het echt mis?
- Kaart kapot, kwijt of gestolen: maak aan het begin én einde van de dag een dagprint van het voertuig. Schrijf achterop je naam, kaartnummer en handtekening. Bel je baas. Binnen 7 dagen een nieuwe kaart aanvragen bij het Kiwa Register. Zonder kaart hoogstens 15 dagen doorrijden. Gestolen? Ook aangifte doen bij de politie in het land waar het gebeurde.
- Tachograaf kapot: schrijf zelf op wat je doet, met de tijden, op een print of los blad. Naam, kaartnummer en handtekening erbij. Bel je baas. Niet binnen een week terug bij de zaak? Dan onderweg laten maken.
Smart tachograaf 2: Stoneridge SE5000
Kaart erin, de goede activiteit, kaart eruit, printen en de meldingen.
Zo werk je met de tachograaf. Stap voor stap. Doe alles terwijl de auto stilstaat.
De knoppen
Begin van je dag: kaart erin
- Zet het contact aan. Houd 1 vast tot de lade opengaat.
- Leg je kaart erin: chip naar voren en naar boven. Druk de lade voorzichtig dicht.
- De eerste keer in deze auto? Dan vraagt hij OK voor exp. pers.data? Kies JA of NEE en druk OK. (Vraag je baas wat hij wil.)
- Je ziet je naam. Dan komt Rust tot nu? Had je al die tijd rust? Druk OK (JA).
- Eindland: kies het land waar je de vorige keer stopte. Druk OK.
- Beginland: kies het land waar je nu begint. Druk OK.
- Invoer afdrukken? Kies NEE (of JA als je baas een print wil). Druk OK.
- Invoer bevestigen? Kies JA en druk OK.
- Je ziet Klaar om te rijden na voert. controle. Druk 1 kort tot je de hamers ziet: je doet nu je vertrekcontrole.
Heb je in die tijd wél gewerkt? Kies bij Rust tot nu? dan NEE. Je moet dan per stuk invullen wat je deed en tot hoe laat. Oefen dat eerst met je docent.
Wat doe je nu? Kies het goede plaatje
Druk 1 kort, steeds opnieuw, tot het goede plaatje er staat. Dat kan alleen als je stilstaat.
Einde van je dag: kaart eruit
- Sta stil. Zet je activiteit op het bedje .
- Houd 1 vast. Je ziet Eindland.
- Kies het land waar je nu bent. Druk OK. De lade gaat open.
- Duw de kaart van onderen iets omhoog en pak hem. Druk de lade dicht.
Laden of lossen invoeren
Doe dit op de plek waar je laadt of lost, als je stilstaat. De tachograaf zet er zelf de plek (positie) en de tijd bij.
- Druk OK: het menu gaat open.
- Kies PLAATSEN en druk OK.
- Kies Laden/Lossen en druk OK.
- Op het scherm staan 4 plaatjes. Druk op de knop die onder het goede plaatje zit: laden, lossen of allebei. Het kruisje is: stoppen.
Een dagprint maken (24 uur)
- Sta stil, je kaart zit erin. Druk OK.
- Kies AFDRUKKEN en druk OK.
- Kies 24u kaart en druk OK.
- Kies kaart 1 (jouw kaart). Vraagt hij Kaart gen 1 of 2? Kies 2.
- Kies de dag met ▲▼. Druk OK.
- Kies printer en druk OK. Wacht tot Bezig m. print weg is. Trek de print omhoog en scheur af.
De meest gewone meldingen
Weghalen: een melding met ◄, een waarschuwing met 2 keer OK, een storing met OK.
| Wat zie je? | Wat betekent het? | Wat doe je? |
|---|---|---|
| Herinnering 15 min. resterend | Over een kwartier moet je pauzeren (bij 4 uur en 15 minuten rijden). | Zoek een goede plek om te stoppen. |
| Tijd voor pauze | Je hebt 4,5 uur gereden. Pauze! | Stop zo snel als het veilig kan. Zet hem op het bedje . Neem 45 minuten pauze (of 15 + 30). |
| Kaart fout | Hij kan je kaart niet goed lezen. | Kaart eruit. Maak de chip schoon met een zachte, droge doek. Kaart opnieuw erin. |
| Printerpapier is op | De printrol is op. | Nieuwe rol erin (zie 7). Daarna opnieuw printen. |
| Rijden sleuf kan niet open | De lade gaat niet open als je rijdt. | Eerst stoppen. Dan opnieuw. |
| Snelheidsoverschrijding | Je reed langer dan 1 minuut te hard. | Gas los. Het wordt bewaard en een controleur kan het zien. |
| Rijden zonder geldige kaart | Je rijdt zonder kaart, of met een kaart die niet goed is. | Stop zo snel als het veilig kan en steek je eigen kaart erin. |
| Melding dat je kaart bijna verloopt | Je kaart is straks niet meer geldig. | Vraag op tijd een nieuwe aan bij het Kiwa Register. Dat duurt even. |
| Tijdconflict GNSS versus VU of Afwezigheid van GNSS pos info | De satelliet doet het niet goed, of de klok loopt niet gelijk. | Leg niets op of naast de tachograaf. Vertel het je baas. Komt het vaker? Dan moet de werkplaats ernaar kijken. |
Papier op? Nieuwe rol erin
Druk op de bovenrand van het voorpaneel: het gaat open. Trek de cassette er voorzichtig uit. Leg de nieuwe rol erin. Leid het papier om de achterkant naar voren, langs de onderrand. Schuif de cassette terug en druk het paneel dicht. Trek het papier omhoog en scheur af. Gebruik alleen goedgekeurd papier.
Gaat het echt mis?
- Kaart kapot, kwijt of gestolen: maak aan het begin én einde van de dag een dagprint van het voertuig. Schrijf achterop je naam, kaartnummer en handtekening. Bel je baas. Binnen 7 dagen een nieuwe kaart aanvragen bij het Kiwa Register. Zonder kaart hoogstens 15 dagen doorrijden. Gestolen? Ook aangifte doen bij de politie in het land waar het gebeurde.
- Tachograaf kapot: schrijf zelf op wat je doet, met de tijden, op een print of los blad. Naam, kaartnummer en handtekening erbij. Bel je baas. Niet binnen een week terug bij de zaak? Dan onderweg laten maken.
Tachograaf: plicht, gebruik en boetes
Wie moet er een hebben, wat doet het apparaat, wat moet jij doen, wat je baas moet doen, en wat het kost als het misgaat.
1Wie moet een tachograaf hebben?
| Voertuig | Tachograaf verplicht? |
|---|---|
| Bus of touringcar voor meer dan 8 passagiers de bestuurder niet meegerekend | Ja — slimme tachograaf versie 2 |
| Goederenvervoer, toegestane maximummassa boven 3.500 kg inclusief aanhangwagen of oplegger | Ja — slimme tachograaf versie 2 |
| Goederenvervoer 2.501 tot 3.500 kg bestelauto, of auto met aanhangwagen | Ja, sinds 1 juli 2026 maar alleen bij vervoer naar het buitenland of cabotage |
| Hetzelfde voertuig, alleen binnen Nederland | Nee |
Voor 2.501 tot 3.500 kg geldt een vrijstelling als het vervoer voor eigen rekening is — in het boek heet dat eigen vervoer, tegenover beroepsvervoer waarbij je voor een ander rijdt en daarvoor betaald wordt. Bij eigen vervoer geldt de vrijstelling alleen als vervoeren niet het hoofddoel van het bedrijf is en rijden niet de hoofdactiviteit van de bestuurder. Er zijn ook vrijstellingen voor onder meer campers en materieelvervoer binnen 100 km. Twijfel je? Kijk op de lijst van de ILT.
2Sinds wanneer geldt het?
internationaal
internationaal
internationaal
buitenland en cabotage
Rijd je internationaal, dan moet er sinds 19 augustus 2025 een slimme tachograaf versie 2 in zitten.
3Wat het apparaat zelf doet
- Hij ziet de grens zelf. De landcode hoef je niet meer met de hand in te voeren — het apparaat registreert de grenspassage automatisch.
- Hij registreert rij- en rusttijden, snelheid en afstand.
- Hij is op afstand uit te lezen. Een controleur kan langs de weg meekijken zonder je aan de kant te zetten.
Dan doet het apparaat de grens niet voor je. Voer bij elke grenspassage zelf de landcode in, op de eerste stopplaats na de grens. Vergeet je dat, dan is het een registratiefout — zie de boetes verderop.
4De vier standen
Alleen rijden gaat vanzelf; de andere drie zet je zelf met de knop — en dat vergeten is de fout die het vaakst gemaakt wordt.
Weet je van tevoren hoe lang je moet wachten, dan mag dat als beschikbaarheid. Weet je het niet, dan is het ander werk. Alleen pauze of rust telt mee voor je 45 minuten.
5Wat jij als chauffeur moet doen
- Rijd op je eigen bestuurderskaart. Kwijt, gestolen of stuk? Vraag binnen 7 kalenderdagen een vervangende kaart aan bij het Kiwa Register, en doe aangifte in het land waar het gebeurd is.
- Zonder kaart mag je hoogstens 15 kalenderdagen doorrijden. Maak dan aan het begin en aan het eind van je dag een printout en zet daar je naam en je kaartnummer op.
- Voer met de hand in wat het apparaat niet ziet. Rust, verlof, ziekte en overige werkzaamheden.
- Bij controle: vandaag plus de voorgaande 56 kalenderdagen. Dat was 28 dagen; sinds eind 2024 is het 56.
- Onderbreek de registratie nooit en knoei niet met apparaat of kaart.
- Melden en laten maken bij een defect. Zo snel als het kan. Is de auto niet binnen een week terug bij het bedrijf, dan onderweg laten repareren. Noteer je tijden intussen op de achterkant van de printrol.
6Wat je baas moet doen
De gegevens van het voertuig en van de kaarten worden regelmatig uitgelezen en 104 weken bewaard — twee jaar dus.
Er moet een dienstrooster zijn, en het werk moet zo ingedeeld worden dat je je aan de rij- en rusttijden kúnt houden.
7Boetes — orde van grootte
| Overtreding | Bestuurder | Werkgever of zelfstandige |
|---|---|---|
| Fouten rond de registratie of het registratieblad | € 100 tot € 1.500 | — |
| Te weinig dagelijkse rust korter dan 11 uur, korter dan 10 uur, korter dan 8,5 uur | — | € 100 · € 200 € 550 + € 100 per uur |
| Geen deugdelijke registratie | — | € 4.400 |
| Registratie niet 104 weken bewaard | — | € 4.400 |
| Geen dienstrooster opgesteld | — | € 4.400 |
| Manipulatie van de tachograaf | € 1.500 | € 4.400 |
| Een voorziening die misbruik mogelijk maakt een magneet, een schakelaar, software | — | € 10.375 |
Dit zijn normbedragen. Ze worden vermenigvuldigd met een factor: 0,5 bij verminderde verwijtbaarheid, 1 bij normale verwijtbaarheid, 1,5 bij grove schuld en 2 bij opzet.
Bij één controle kunnen meerdere overtredingen bij elkaar worden opgeteld, en zowel de chauffeur als de werkgever kan beboet worden voor dezelfde rit.
Je bestuurderskaart, de gegevens van vandaag en de voorgaande 56 kalenderdagen, en van dagen waarop het apparaat niet werkte je printouts met handgeschreven aantekeningen, met je naam en kaartnummer erop. Zorg dat er geen gat in zit: een dag zonder registratie én zonder aantekening is een dag die je niet kunt verantwoorden.